Jak można nazwać dziecko? Przepisy o imionach w Szwecji, Danii, Islandii i Niemczech

Trzy miesiące na wniosek o imię w Szwecji

Wniosek składa opiekun prawny dziecka, a dziecko musi mieć co najmniej jedno imię i jedno nazwisko. Kto urodził dziecko w Szwecji i jest tam zameldowany, dostaje formularz pocztą. Na wniosek jest trzy miesiące od narodzin, a pierwszy nic nie kosztuje. Przepisy zawiera ustawa o imionach i nazwiskach z 2016 roku, obowiązująca od 1 lipca 2017 roku.

Jeśli termin dla nazwiska upłynie, dziecko otrzymuje nazwisko rodzica, który je urodził. W sprawie imienia przychodzą przypomnienia, a jeśli wniosek mimo to nie wpłynie, może zostać nałożona kara pieniężna. Liczba imion nie jest ograniczona, można też wybrać imię tradycyjnie kojarzone z płcią przeciwną.

Późniejsza zmiana imienia kosztowała w listopadzie 2026 roku 250 koron; opłatę wnosi się z góry i nie jest ona zwracana, jeśli imię zostanie odrzucone. Gdy dziecko ma mniej niż 12 lat, podpisują wszyscy opiekunowie prawni, a między 12. a 18. rokiem życia podpisuje także samo dziecko.

Szwedzkie prawo wyklucza trzy rodzaje imion dla dzieci

Paragraf 28 ustawy o imionach i nazwiskach wyklucza każde imię, które

• może budzić zgorszenie,
• co do którego można zakładać, że sprawi przykrość osobie, która będzie je nosić, lub
• z innego powodu nie nadaje się na imię.

Dwa przykłady ostatniego rodzaju, podawane przez Skatteverket, to imię zbyt podobne do nazwiska oraz imię zawierające cyfry. W kwietniu 2018 roku SVT Västmanland opublikowała przykłady imion, które Skatteverket odrzucił, wraz z uzasadnieniami urzędu.

• Lucifer można uznać za budzące zgorszenie, a ponadto mogłoby sprawić przykrość osobie, która je nosi.
• Tholle ma znaczenie, które mogłoby sprawić przykrość osobie je noszącej.
• Diaz to wyraźnie nazwisko, a nazwiska w roli imion nie pasują do szwedzkiego zwyczaju nadawania imion.
• Åby jest nazwą miejscowości i pod względem językowym nie może być imieniem osobowym.
• Pysen pod względem językowym nie może uchodzić za imię i jest używane raczej jako przezwisko.
• Money Penny zostało zatrzymane, ponieważ Money oznacza pieniądze.

Szwedzkie sądy zatwierdziły Q i J jako imiona chłopców

Litera Q przeszła przez trzy sądy. Para rodziców chciała nazwać syna Q, jak powiedzieli, od postaci z Jamesa Bonda i Star Treka. Skatteverket odmówił, uznając pojedynczą literę za nieodpowiednią na imię, i obie niższe instancje przyznały mu rację. „Wybór imienia jest sprawą tak osobistą, że jednostce należy przyznać szeroką swobodę wyboru”, napisał szwedzki Naczelny Sąd Administracyjny, zatwierdzając Q we wrześniu 2009 roku. Tego samego dnia pewna kobieta mogła zmienić Ann-Christine na A-C, a pewien mężczyzna dodać imię Madeleine.

Obowiązująca wówczas ustawa o imionach z 1982 roku zatrzymywała imiona oczywiście nieodpowiednie. W ustawie z 2017 roku słowo „oczywiście” wypadło. „Teraz wymagane jest jedynie, aby imię było nieodpowiednie”, napisał Administracyjny Sąd Apelacyjny w Sztokholmie w jednej ze spraw.

W grudniu 2019 roku szwedzki Naczelny Sąd Administracyjny zatwierdził na podstawie nowej ustawy trzy imiona chłopców. Ford nie był na tyle wyraźnie nazwiskiem, by uznać go za nieodpowiednie. O imieniu Prins, po szwedzku „książę”, które otwiera ciąg Prins Vilgot Olov Audan Vilhelm, sąd napisał, że członków rodziny królewskiej można uznać za dobrze znanych, więc imię raczej nie zostanie wzięte za tytuł. W sprawie J sąd zauważył, że według Skatteverket 349 osób nosiło już J jako imię, więc pojedyncza litera raczej nie narusza szwedzkiego zwyczaju nadawania imion. Dwóch z pięciu sędziów zgłosiło zdanie odrębne w sprawach Prins i J, pisząc w sprawie J, że orzeczenie w sprawie Q przestało obowiązywać, ponieważ wymóg „oczywistości” zniknął.

Dania daje sześć miesięcy i listę do wyboru

Dla dziecka urodzonego i mieszkającego w Danii, Finlandii lub Norwegii Skatteverket radzi zwrócić się do tamtejszych władz. W Danii dziecko musi dostać imię i nazwisko w ciągu sześciu miesięcy od urodzenia, a decyduje ten, kto sprawuje opiekę. Imię nadaje się podczas chrztu, gdzie rodzice mogą złożyć wniosek ustnie w rozmowie z księdzem, albo przez nadanie imienia bez chrztu. Dziecko urodzone w Sønderjylland musi dostać imię przed chrztem, za pośrednictwem urzędnika stanu cywilnego gminy, w której mieszka. Ani chrzest, ani nadanie imienia nic nie kosztuje.

Duński urząd do spraw prawa rodzinnego, Familieretshuset, prowadzi przeszukiwalną listę zatwierdzonych imion, którą można zawęzić do imion dziewczęcych, chłopięcych lub uniseks. Imię z listy nie wymaga dalszej oceny. Kim i Nikita znajdują się zarówno na liście chłopców, jak i dziewcząt, ponieważ są neutralne płciowo.

Każde inne imię jest oceniane, a według duńskich wytycznych dotyczących imion, obowiązujących od 1 stycznia 2023 roku, musi to być prawdziwe imię. Tytuły takie jak baron i książę odpadają, podobnie jak liczebniki, na przykład III, więc Prins zatwierdzony w Szwecji nie zostałby przyjęty jako nowe imię w Danii. Imię musi dać się zapisać literami łacińskimi, być w rozsądnym stopniu wymawialne po duńsku oraz nie może być ani nieodpowiednie, ani obraźliwe. Wśród przezwisk Potte odrzucono, a Stisser, Mulle i Tusse zatwierdzono.

W odróżnieniu od Szwecji duńskie imię nie może oznaczać płci przeciwnej, chyba że wnioskodawca podpisze formularz, w którym stwierdza, że życzenie wynika z poczucia przynależności do płci przeciwnej. Dania pilnuje też terminu. Po pięciu miesiącach bez imienia urzędnik stanu cywilnego przypomina rodzicom, następnie Familieretshuset wyznacza termin, a na końcu sprawa trafia na policję. Nienadanie dziecku imienia w terminie może być ukarane grzywną.

Islandia ma rejestr imion i komisję do pozostałych

Þjóðskrá, islandzki rejestr państwowy, podaje, że dziecko musi dostać imię przed ukończeniem sześciu miesięcy, podczas chrztu w Kościele Narodowym lub w zarejestrowanej organizacji religijnej bądź światopoglądowej, albo przez zgłoszenie do rejestru, przy czym jedno z rodziców wypełnia formularz, a drugie go potwierdza. Nikt nie może mieć więcej niż trzech imion.

Rejestr Mannanafnaskrá zawiera wszystkie zatwierdzone imiona islandzkie. Każde inne imię wymaga zatwierdzenia, za opłatą, przez komisję do spraw imion, mannanafnanefnd, której decyzji nie może przeglądać żaden inny organ.

Według podsumowania w Reykjavík Grapevine imię musi dać się odmieniać w dopełniaczu lub wejść do islandzkiego przez używanie, dopasować się do islandzkiej budowy i pisowni oraz nie zawstydzać osoby, która je nosi. W dniach 6 i 11 sierpnia 2021 roku komisja, jak podała gazeta, podjęła 24 decyzje. Zatwierdzono Bond, Apollo i Blár, to ostatnie utworzone od rzeczownika rodzaju męskiego blár, „niebieski”, odmieniane Blár, um Blá, frá Blá, til Blás. Skylar zatwierdzono jako imię neutralne płciowo. Gunnarson, Degen i Welding odrzucono, a Octavius przyjęto jako imię, lecz nie jako drugie imię.

W 1998 roku Björk Eiðsdóttir nadała córce imię Blær Bjarkardóttir Rúnarsdóttir. Dopiero później dowiedziała się, że Blær, słowo rodzaju męskiego oznaczające lekki powiew, nie było zatwierdzone dla dziewcząt, i przez piętnaście lat córka figurowała w rejestrze jako „Stúlka”. Argumentacja matki opierała się na kobiecie urodzonej w 1973 roku, której pozwolono nosić to imię, oraz na kobiecych imionach Auður i Ilmur, które także są słowami rodzaju męskiego. 31 stycznia 2013 roku islandzki Sąd Okręgowy w Reykjavíku orzekł, że odmowa nadania dziewczynce tego imienia była niezgodna z konstytucją. Oddný Mjöll Arnardóttir, profesor prawa na Uniwersytecie Islandzkim, przyjęła wyrok z zadowoleniem, mówiąc, że jest on zgodny z konstytucyjną ochroną prywatności.

Niemcy wymagają zgłoszenia urodzenia w ciągu tygodnia, a imiona zostawiają sądom

Niemiecka ustawa o stanie cywilnym z 2007 roku stanowi, że urodzenie należy zgłosić w ciągu tygodnia do Standesamt, urzędu stanu cywilnego prowadzącego rejestr urodzeń. W przypadku porodu w szpitalu zgłoszenia musi dokonać podmiot prowadzący szpital. W rejestrze zapisuje się imiona i nazwisko dziecka oraz miejsce, dzień, godzinę i minutę urodzenia. Imiona, które nie zostały podane od razu, trzeba dostarczyć w ciągu miesiąca i może je przyjąć także inny Standesamt.

Żadna ustawa nie wymienia dozwolonych imion, jak podaje niemiecka strona o imionach Baby-Vornamen. Najpierw decyduje Standesamt, a jeśli odmówi, zostaje droga sądowa albo inne imię. Imię musi być rozpoznawalne jako imię. Odmówiono wpisania imienia Pfefferminze (mięta pieprzowa) oraz całego zdania Frieden Mit Gott Allein Durch Jesus Christus, natomiast Oleander i November zostały zarejestrowane. Zasada nie zawsze jest stosowana konsekwentnie, jak pisze strona.

To, ile imion może mieć dziecko, sprawdziła matka, która chciała nadać nowo narodzonemu synowi dwanaście imion, od Chenekwahow i Tecumseh po Henriko i Alessandro. Niemiecki sąd okręgowy dopuścił cztery z nich: Chenekwahow, Tecumseh, Migiskau i Ernesto, ponieważ dwanaście byłoby dla dziecka znacznym obciążeniem. Sąd apelacyjny w Düsseldorfie dodał Kioma. W styczniu 2004 roku niemiecki Federalny Trybunał Konstytucyjny odmówił rozpatrzenia skargi matki. Ponieważ prawo o imionach nie zawiera przepisów o imionach, rodzice są w zasadzie wolni w wyborze, napisał trybunał, ale ta swoboda kończy się tam, gdzie zagraża dobru dziecka.

W grudniu 2008 roku pewna sprawa potoczyła się w przeciwną stronę. Hinduskie małżeństwo chciało nadać dziecku wyłącznie imię Kiran, noszone w Indiach zarówno przez mężczyzn, jak i przez kobiety. Standesamt odmówił, ponieważ samo to imię pozostawiało wątpliwość co do płci dziecka, i zażądał drugiego imienia, które by ją rozstrzygało. W wierze rodziców drugie imię po prostu nie wchodzi w grę. Sąd okręgowy w Memmingen przyznał im rację w listopadzie 2006 roku, sąd apelacyjny w Monachium uchylił to orzeczenie w lutym 2007 roku, a w końcu Federalny Trybunał Konstytucyjny uchylił orzeczenie monachijskie. Ustawodawca nie postanowił, że imię musi wskazywać płeć dziecka, napisał trybunał, a dobro dziecka nie wymaga takiego ograniczenia.

Imię i godzina urodzenia na plakacie z metryczką

Niemiecki rejestr zapisuje zarówno imię, jak i minutę urodzenia. Obie informacje znajdują się też na spersonalizowanym plakacie z metryczką od Lovely Baby Print, razem z datą, wagą i długością, a dziecko jest narysowane w dokładnie takiej długości, jaką miało przy urodzeniu, w skali 1:1. Własny plakat z metryczką projektuje się samodzielnie na stronie. Kilka lat później dziecko może stanąć obok niego i zobaczyć, jak malutkie kiedyś było.