Çfarë emri mund t'i vini fëmijës? Ligjet për emrat në Suedi, Danimarkë, Islandë dhe Gjermani

Tre muaj kohë për kërkesën e emrit në Suedi

Kërkesën e bën kujdestari ligjor i fëmijës, dhe fëmija duhet të ketë të paktën një emër dhe një mbiemër. Nëse e keni lindur fëmijën në Suedi dhe keni vendbanim të regjistruar atje, formulari ju vjen me postë. Keni tre muaj kohë nga lindja, dhe kërkesa e parë nuk kushton asgjë. Rregullat gjenden në Ligjin suedez për emrat personalë të vitit 2016, në fuqi që nga 1 korriku 2017.

Nëse e humbni afatin për mbiemrin, fëmija merr mbiemrin e prindit që e lindi. Për emrin vijnë përkujtesa, dhe nëse përsëri nuk e bëni kërkesën, mund t'ju vihet gjobë. Numri i emrave nuk ka kufi, dhe mund të zgjidhni një emër që tradicionalisht lidhet me seksin e kundërt.

Një ndërrim i mëvonshëm i emrit kushtonte 250 korona suedeze në nëntor 2026. Shuma paguhet paraprakisht dhe nuk kthehet nëse emri refuzohet. Për një fëmijë nën 12 vjeç nënshkruajnë të gjithë kujdestarët; nga 12 deri në 18 vjeç nënshkruan edhe vetë fëmija.

Ligji suedez përjashton tre lloje emrash për fëmijë

Neni 28 i Ligjit për emrat personalë përjashton çdo emër që

• mund të shkaktojë fyerje,
• mund të pritet t'i shkaktojë siklet personit që do ta mbajë, ose
• për ndonjë arsye tjetër nuk është i përshtatshëm si emër.

Për llojin e fundit, Skatteverket jep dy shembuj: një emër shumë i ngjashëm me një mbiemër dhe një emër që përmban numra. Në prill 2018, televizioni suedez SVT Västmanland publikoi shembuj emrash që Skatteverket i kishte refuzuar, bashkë me arsyet e agjencisë.

• Lucifer mund të pritet të shkaktojë fyerje dhe mund t'i shkaktojë siklet personit që e mban.
• Tholle ka një kuptim që mund t'i shkaktojë siklet personit që e mban.
• Diaz është qartësisht mbiemër, dhe mbiemrat si emra nuk përputhen me traditën suedeze të emërtimit.
• Åby është emër vendi dhe nga ana gjuhësore nuk mund të jetë emër personi.
• Pysen nga ana gjuhësore nuk mund të konsiderohet emër dhe përdoret më shumë si nofkë.
• Money Penny u ndalua sepse Money do të thotë „para“.

Gjykatat suedeze kanë miratuar Q dhe J si emra djemsh

Shkronja Q kaloi nëpër tre gjykata. Një çift donte ta quante djalin Q, siç thanë vetë, sipas personazheve të James Bond dhe Star Trek. Skatteverket e refuzoi, duke gjykuar se një shkronjë e vetme nuk është e përshtatshme si emër, dhe të dyja gjykatat e shkallëve më të ulëta u pajtuan me të. „Zgjedhja e emrit është një çështje aq personale, saqë individit duhet t'i njihet një liri e gjerë zgjedhjeje“, shkroi Gjykata e Lartë Administrative e Suedisë (Regeringsrätten) kur miratoi emrin Q në shtator 2009. Po atë ditë, një grua mori leje ta ndërronte emrin Ann-Christine në A-C, dhe një burrë të shtonte emrin Madeleine.

Ligji i vitit 1982 për emrat, që ishte atëherë në fuqi, ndalonte emrat qartazi të papërshtatshëm. Ligji i vitit 2017 e hoqi fjalën „qartazi“. „Tani kërkohet vetëm që emri të jetë i papërshtatshëm“, shkroi në një rast gjykata suedeze e apelit për çështjet administrative në Stokholm (Kammarrätten i Stockholm).

Në dhjetor 2019, Gjykata e Lartë Administrative e Suedisë (Högsta förvaltningsdomstolen) miratoi tre emra djemsh sipas ligjit të ri. Ford nuk e kishte karakterin e mbiemrit aq të theksuar sa të ishte i papërshtatshëm. Për Prins, që në suedisht do të thotë princ dhe ishte i pari në vargun Prins Vilgot Olov Audan Vilhelm, gjykata shkroi se mund të supozohet që familja mbretërore është mirë e njohur, prandaj emri vështirë se do të merrej për titull. Për J, ajo vuri në dukje se sipas Skatteverket 349 vetë e kishin tashmë J si emër, prandaj një shkronjë e vetme vështirë se binte ndesh me traditën suedeze të emërtimit. Dy nga pesë gjyqtarët dhanë mendim kundër për Prins dhe J dhe shkruan në çështjen e emrit J se vendimi për Q nuk vlente më, pasi kërkesa që emri të ishte „qartazi“ i papërshtatshëm ishte hequr.

Danimarka jep gjashtë muaj dhe një listë për të zgjedhur

Për një fëmijë që ka lindur dhe jeton në Danimarkë, Finlandë ose Norvegji, Skatteverket këshillon t'u drejtoheni autoriteteve të vendit përkatës. Në Danimarkë fëmija duhet të ketë emër dhe mbiemër brenda gjashtë muajve nga lindja, dhe vendos kush e ka kujdestarinë. Emri vihet në pagëzim, ku prindërit mund ta kërkojnë me gojë gjatë bisedës me priftin, ose duke ia vënë emrin fëmijës pa pagëzim. Një fëmijë i lindur në Sønderjylland duhet të marrë emër para se të pagëzohet, nëpërmjet nëpunësit të regjistrit në komunën ku jeton fëmija. As pagëzimi, as vënia e emrit nuk kushtojnë asgjë.

Agjencia daneze e së drejtës familjare, Familieretshuset, mban një listë emrash të miratuar ku mund të kërkoni dhe ta ngushtoni kërkimin te emrat e vajzave, të djemve ose emrat unisex. Një emër nga lista nuk ka nevojë për vlerësim të mëtejshëm. Kim dhe Nikita gjenden si në listën e djemve, ashtu edhe në atë të vajzave, sepse janë emra neutralë nga pikëpamja gjinore.

Çdo emër tjetër vlerësohet, dhe sipas udhëzimit danez për emrat, në fuqi që nga 1 janari 2023, ai duhet të jetë emër i mirëfilltë. Titujt si baron dhe princ nuk lejohen, as numrat si III, ndaj emri Prins i miratuar në Suedi nuk do të pranohej si emër i ri në Danimarkë. Emri duhet të shkruhet me shkronja latine, të shqiptohet në mënyrë të arsyeshme në danisht dhe të mos jetë as i papërshtatshëm, as fyes. Ndër nofkat, Potte është refuzuar, ndërsa Stisser, Mulle dhe Tusse janë miratuar.

Ndryshe nga Suedia, në Danimarkë emri nuk mund të tregojë seksin e kundërt, përveçse kur personi që bën kërkesën nënshkruan një formular ku deklaron se dëshira lind nga përjetimi i përkatësisë në seksin e kundërt. Danimarka e ndjek edhe zbatimin e afatit. Pas pesë muajsh pa emër, nëpunësi i regjistrit u kujton prindërve, pastaj Familieretshuset cakton një afat, dhe në fund çështja shkon në polici. Nëse fëmijës nuk i vihet emër në kohë, mund të jepet gjobë.

Islanda ka një regjistër emrash dhe një komision për emrat e tjerë

Þjóðskrá, regjistri kombëtar i Islandës, thotë se fëmija duhet të marrë emër para se të mbushë gjashtë muaj, në pagëzim në Kishën Kombëtare islandeze ose në një organizatë fetare a botëkuptimore të regjistruar, ose me njoftim në regjistër, ku njëri prind plotëson formularin dhe tjetri e konfirmon. Askush nuk mund të ketë më shumë se tre emra.

Regjistri Mannanafnaskrá përmban çdo emër islandez të miratuar. Çdo emër tjetër ka nevojë për miratimin, me pagesë, të komisionit islandez të emrave, mannanafnanefnd, vendimet e të cilit nuk mund t'i rishikojë asnjë autoritet tjetër.

Sipas përmbledhjes së gazetës Reykjavík Grapevine, një emër duhet të mund të marrë mbaresë të rasës gjinore ose të ketë hyrë në islandisht përmes përdorimit, të përshtatet me strukturën dhe drejtshkrimin islandez dhe të mos e vërë në siklet personin që e mban. Më 6 dhe 11 gusht 2021, sipas gazetës, komisioni mori 24 vendime. Bond, Apollo dhe Blár u miratuan; i fundit rrjedh nga fjala blár, emër i gjinisë mashkullore që do të thotë „blu“, dhe lakohet Blár, um Blá, frá Blá, til Blás. Skylar u miratua si emër neutral nga pikëpamja gjinore. Gunnarson, Degen dhe Welding u refuzuan, ndërsa Octavius u pranua si emër, por jo si emër i mesëm.

Në vitin 1998, Björk Eiðsdóttir e quajti vajzën e saj Blær Bjarkardóttir Rúnarsdóttir. Vetëm më vonë mësoi se Blær, një fjalë e gjinisë mashkullore që do të thotë fllad i lehtë, nuk lejohej për vajza, dhe për pesëmbëdhjetë vjet vajza e saj figuronte në regjistër si „Stúlka“. Çështja e saj mbështetej te një grua e lindur në vitin 1973, së cilës i ishte lejuar ky emër, dhe te emrat femërorë Auður dhe Ilmur, që janë gjithashtu fjalë të gjinisë mashkullore. Më 31 janar 2013, gjykata islandeze e rrethit në Rejkjavik vendosi se mohimi i këtij emri për vajzën ishte antikushtetues. Oddný Mjöll Arnardóttir, profesoreshë e drejtësisë në Universitetin e Islandës, e mirëpriti vendimin, duke thënë se ishte në përputhje me mbrojtjen kushtetuese të jetës private.

Gjermania kërkon që lindja të deklarohet brenda një jave dhe ua lë emrat gjykatave

Ligji gjerman për gjendjen civile i vitit 2007 thotë se lindja duhet të deklarohet brenda një jave në Standesamt, zyrën gjermane të gjendjes civile që mban regjistrin e lindjeve. Kur fëmija lind në spital, deklarimin duhet ta bëjë subjekti që e drejton spitalin. Në regjistër shënohen emri ose emrat dhe mbiemri i fëmijës, si dhe vendi, dita, ora dhe minuta e lindjes. Emrat që nuk jepen menjëherë duhet të deklarohen brenda një muaji, dhe mund t'i pranojë edhe një Standesamt tjetër.

Asnjë ligj nuk i rendit emrat e lejuar, shkruan faqja gjermane e emrave Baby-Vornamen. Vendimin e parë e merr Standesamt, dhe nëse refuzon, mbetet rruga e gjykatës ose një emër tjetër. Një emër duhet të jetë i dallueshëm si emër. Pfefferminze, pra nenexhik, është refuzuar, ashtu si edhe e gjithë fjalia Frieden Mit Gott Allein Durch Jesus Christus, ndërsa Oleander dhe November janë regjistruar. Sipas faqes, rregulli nuk zbatohet gjithmonë në mënyrë të njëtrajtshme.

Një nënë që donte t'i vinte djalit të porsalindur dymbëdhjetë emra, nga Chenekwahow dhe Tecumseh deri te Henriko dhe Alessandro, vuri në provë sa emra mund të ketë një fëmijë. Një gjykatë rajonale gjermane lejoi katër prej tyre, Chenekwahow, Tecumseh, Migiskau dhe Ernesto, sepse dymbëdhjetë emra do ta rëndonin ndjeshëm fëmijën. Gjykata e apelit e Dyseldorfit shtoi edhe emrin Kioma. Në janar 2004, Gjykata Kushtetuese Federale e Gjermanisë nuk e pranoi për shqyrtim ankesën e nënës. Meqë e drejta e emrave nuk ka rregulla për emrin vetjak, prindërit janë në parim të lirë të zgjedhin, shkroi gjykata, por kjo liri mbaron aty ku kërcënon mirëqenien e fëmijës.

Në dhjetor 2008, një çështje shkoi në drejtim të kundërt. Një çift hindu donte ta quante fëmijën vetëm Kiran, një emër që në Indi e mbajnë si burrat, ashtu edhe gratë. Standesamt refuzoi, sepse vetëm ky emër linte dyshime për seksin e fëmijës, dhe kërkoi një emër të dytë që t'i largonte dyshimet. Sipas besimit të prindërve, një emër i dytë thjesht nuk është i mundur. Gjykata rajonale gjermane e Memmingenit u dha të drejtë në nëntor 2006, gjykata e apelit e Mynihut e përmbysi vendimin në shkurt 2007, dhe në fund Gjykata Kushtetuese Federale e Gjermanisë rrëzoi vendimin e Mynihut. Ligjvënësi nuk ka vendosur që emri duhet të tregojë seksin e fëmijës, shkroi gjykata, dhe mirëqenia e fëmijës nuk kërkon një kufizim të tillë.

Emri dhe ora e lindjes në një poster lindjeje

Regjistri gjerman shënon si emrin, ashtu edhe minutën e lindjes. Të dyja këto të dhëna gjenden edhe në një poster lindjeje të personalizuar nga Lovely Baby Print, bashkë me datën, peshën dhe gjatësinë, ndërsa foshnja është vizatuar në gjatësinë e saktë që kishte në lindje, në shkallë 1:1. Posterin tuaj të lindjes mund ta krijoni vetë në faqen e internetit. Pas disa vitesh, fëmija mund të qëndrojë pranë tij dhe të shohë sa i vogël ka qenë dikur.