Ανά τον κόσμο

Τελετή ονοματοδοσίας την 7η μέρα, κέικ ρυζιού την 100ή: οι πρώτες γιορτές του μωρού σε όλο τον κόσμο

Στην Ιαπωνία το μωρό παίρνει συχνά το όνομά του την έβδομη μέρα, και γι' αυτό η γιορτή εκείνης της ημέρας λέγεται και τελετή ονοματοδοσίας. Τα εβραϊκά αγόρια παίρνουν το εβραϊκό τους όνομα την όγδοη μέρα, ενώ άλλες γιορτές περιμένουν έναν μήνα ή, όπως στην Κορέα, ως και την εκατοστή μέρα. Όποιος προτιμά να γιορτάσει χωρίς εκκλησία μπορεί να κοιτάξει προς τη Νορβηγία, όπου λίγο πάνω από 2.000 παιδιά τον χρόνο γιορτάζουν με μη θρησκευτική γιορτή ονοματοδοσίας, τη navnefest.

Στην Αίγυπτο, οι συγγενείς χτυπούν ένα γουδί δίπλα στο μωρό

Ο Χάμζα Ιμπραήμ Μουχάμαντ ήταν επτά ημερών όταν οι συγγενείς μαζεύτηκαν στο σπίτι της οικογένειας έξω από τη Μανσούρα, μια πόλη στο Δέλτα του Νείλου. Οι γονείς του είχαν σκεφτεί να ακυρώσουν τη γιορτή, αλλά η οικογένεια αποφάσισε να μείνει πιστή στην παράδοση, ιδίως μετά τη δύσκολη αρχή του Χάμζα με ίκτερο και αναπνευστικά προβλήματα.

Ένας συγγενής προπορευόταν στην πομπή χτυπώντας ένα γουδί με το γουδοχέρι. Η μητέρα του Χάμζα, η Ισράα Σαάντ Ντιάμπ, πέρασε πάνω από μια τελετουργική προσφορά και αναμμένα κάρβουνα, και οι καλεσμένοι ήπιαν moghat, ένα ακριβό ρόφημα από βότανα που υποτίθεται ότι αυξάνει το γάλα στις θηλάζουσες. Ο Χάμζα κοιμόταν σε όλη τη διάρκεια της γιορτής, όπως μετέδωσε το αμερικανικό ραδιοφωνικό δίκτυο NPR τον Ιούλιο του 2011.

Η γιορτή λέγεται sebou’, που σημαίνει «ο έβδομος». Σύμφωνα με το NPR, η γιορτή για ένα μωρό που έχει ξεπεράσει τις πρώτες επτά ημέρες της ζωής του είναι αιγυπτιακό έθιμο χιλιάδων ετών, και το sebou’ ήταν αρχικά τελετή ονοματοδοσίας. Έχει ειδωλολατρικές ρίζες, αλλά το έχουν προσαρμόσει τόσο οι μουσουλμάνοι όσο και οι χριστιανοί.

Ο αιγυπτιακός ειδησεογραφικός ιστότοπος Egyptian Streets περιγράφει πώς γίνεται συνήθως, τόσο για κορίτσια όσο και για αγόρια, σε μουσουλμανικές και κοπτικές οικογένειες. Το μωρό τοποθετείται σε ένα κόσκινο. Παλιά το κόσκινο στεκόταν σε ψηλό τραπέζι, με μια παραδοσιακή κανάτα για τα αγόρια και πήλινες στάμνες για τα κορίτσια, σήμερα όμως το κόσκινο με το παιδί μέσα ακουμπά στο πάτωμα.

Ηλικιωμένοι συγγενείς, τις περισσότερες φορές μια γιαγιά, χτυπούν χάλκινα γουδιά και απαγγέλλουν στο μωρό εντολές να υπακούει στους γονείς του. Οι γυναίκες καίνε λιβάνι και περνούν πάνω από το κόσκινο, επτά βήματα που λέγεται ότι κρατούν μακριά το κακό μάτι, επαναλαμβάνοντας «το πρώτο βήμα στο όνομα του Θεού, το δεύτερο στο όνομα του Θεού, ...».

Όλος αυτός ο θόρυβος γύρω από ένα μωρό επτά ημερών έχει πολλές εξηγήσεις. Το NPR γράφει ότι οι δυνατοί ήχοι αποσκοπούν να χτίσουν τον χαρακτήρα του μωρού και να το κάνουν θαρραλέο. Το Egyptian Streets αναφέρει μια θεωρία για το γιατί είναι ακριβώς η έβδομη μέρα: οι αρχαίοι Αιγύπτιοι λέγεται ότι πίστευαν πως τα νεογέννητα αρχίζουν τότε να αναπτύσσουν την ακοή τους. «Το ίδιο το τελετουργικό αφορά εξ ολοκλήρου το να συμβουλεύσεις το νεογέννητο πώς να αποτρέπει τα κακά πνεύματα, να το δυναμώσεις, να του δώσεις, ξέρετε, θάρρος και θέληση για ζωή», δήλωσε στο NPR η Χάνια Σολκάμι, ανθρωπολόγος στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο του Καΐρου.

Στην aqiqah τα μαλλιά ξυρίζονται και ζυγίζονται με ασήμι

Τα τελευταία χρόνια οι μουσουλμάνοι στην Αίγυπτο έχουν αρχίσει να γιορτάζουν το νεογέννητο με την aqiqah, το ισλαμικό έθιμο, γράφει το Egyptian Streets. Γίνεται κι αυτή την έβδομη μέρα: θυσιάζεται ένα πρόβατο και το κρέας μοιράζεται σε φίλους, συγγενείς και ανθρώπους που έχουν ανάγκη.

Ο ινδονησιακός ειδησεογραφικός ιστότοπος detik εξηγεί το έθιμο με ένα χαντίθ, μία από τις καταγεγραμμένες ρήσεις του Προφήτη Μωάμεθ. Σύμφωνα με αυτό, ένα αγόρι είναι «ενέχυρο» για την aqiqah του, το ζώο που σφάζεται την έβδομη μέρα, και την ίδια μέρα παίρνει το όνομά του και ξυρίζονται τα μαλλιά του. Ένα άλλο χαντίθ που παραθέτει ο ιστότοπος λέει ότι σφάζονται δύο κατσίκια για ένα αγόρι και ένα για ένα κορίτσι. Ανάμεσα στους όρους που απαριθμεί ο ιστότοπος είναι ότι τα μαλλιά ζυγίζονται με ασήμι και η αξία τους δίνεται στους φτωχούς.

Το Τμήμα Φετβά της Ιορδανίας, που απαντά σε ερωτήσεις του κοινού για το ισλαμικό δίκαιο, ρωτήθηκε αν τα μαλλιά ενός νεογέννητου κοριτσιού πρέπει να ξυριστούν ή απλώς να κοπούν κοντά. Η απάντηση ήταν ότι το ξύρισμα είναι σούνα, δηλαδή συνιστώμενο, τόσο για αγόρια όσο και για κορίτσια. Τα μαλλιά πρέπει να αφαιρούνται με ξυράφι και όχι με ψαλίδι. Όποιος φοβάται μήπως πληγώσει το μωρό μπορεί να το αναθέσει σε κάποιον έμπειρο ή να κόψει τα μαλλιά όσο πιο κοντά γίνεται με ηλεκτρική μηχανή.

Σύμφωνα με τους λόγιους που επικαλείται το τμήμα, το βάρος των μαλλιών πρέπει να δίνεται σε χρυσό για φιλανθρωπία. Η αφήγηση που προσφέρει η φετβά ως τεκμήριο αφορά την κόρη του Προφήτη, τη Φατιμά, που ζύγισε τα μαλλιά τεσσάρων παιδιών και έδωσε το ίδιο βάρος σε ασήμι.

Η ιαπωνική τελετή ονοματοδοσίας δίνει στο όνομα μια θέση στο σπίτι

Στην Ιαπωνία η γιορτή της έβδομης ημέρας γράφεται お七夜, με τους χαρακτήρες για το «επτά» και τη «νύχτα». Σύμφωνα με τον ιστότοπο γονεϊκότητας της ιαπωνικής εταιρείας Meiji, το μωρό παίρνει συχνά το όνομά του εκείνη τη μέρα, γι' αυτό η γιορτή λέγεται και 命名式, «τελετή ονοματοδοσίας». Καλούνται οι πιο στενοί συγγενείς και φίλοι για να ακούσουν το όνομα.

Το όνομα γράφεται σε ένα φύλλο ονοματοδοσίας, ένα 命名書. Ο επίσημος τρόπος είναι να διπλωθεί ένα φύλλο ιαπωνικού χαρτιού στα τρία και να γραφτεί το όνομα του μωρού στη μέση, το όνομα του πατέρα και η σχέση του μωρού με αυτόν πάνω δεξιά, και η ημερομηνία γέννησης κάτω αριστερά.

Το φύλλο τοποθετείται δίπλα στον οικιακό βωμό, σιντοϊστικό ή βουδιστικό, ή στην εσοχή του δωματίου. Αν δεν υπάρχει βωμός, αρκεί να γραφτούν το όνομα και η ημερομηνία γέννησης σε ένα φύλλο χαρτιού καλλιγραφίας. Έπειτα μπορεί να μπει σε ένα ράφι ή στον τοίχο δίπλα στο μαξιλάρι του μωρού.

Τα εβραϊκά αγόρια παίρνουν όνομα την όγδοη μέρα

Στην εβραϊκή παράδοση ένα αγόρι παίρνει το εβραϊκό του όνομα μόνο μετά την περιτομή, τη Bris milah, την όγδοη μέρα. Η ημέρα της γέννησης μετράει ως πρώτη, οπότε ένα αγόρι που γεννιέται απόγευμα Τρίτης έχει τη Bris του την επόμενη Τρίτη, γράφει η Aish, μια εβραϊκή μη κερδοσκοπική οργάνωση. Η τελετή αναβάλλεται αν το μωρό έχει ίκτερο ή αντιμετωπίζει οποιονδήποτε άλλο κίνδυνο για την υγεία.

Το έθιμο θέλει να μην ακούσει κανείς το όνομα πριν το παιδί το πάρει επίσημα. Κατά την περιτομή το μωρό το κρατά ο sandek, συχνά ένας παππούς ή ένας σημαντικός ραβίνος, και η Aish χαρακτηρίζει τον ρόλο ύψιστη τιμή. Αυτός που απαγγέλλει τις ευλογίες ανακοινώνει έπειτα το όνομα, και ακολουθεί γιορτινό γεύμα. Το όνομα ενός κοριτσιού δίνεται κατά τη δημόσια ανάγνωση της Τορά, και η γιορτή για το κορίτσι δεν χρειάζεται να γίνει αμέσως μετά τη γέννηση.

Μετά από έναν μήνα, οι ιαπωνικές οικογένειες επισκέπτονται το ιερό

Στην Ιαπωνία, όταν το μωρό είναι περίπου ενός μηνός, η οικογένεια πηγαίνει στο ιερό της τοπικής προστάτιδας θεότητας και προσεύχεται για τη μελλοντική υγεία και ευτυχία του παιδιού. Η επίσκεψη λέγεται お宮参り και, σύμφωνα με τη Meiji, γίνεται γύρω στην 31η μέρα για τα αγόρια και στη 32η για τα κορίτσια, αν και αυτό διαφέρει από περιοχή σε περιοχή. Ο ιστότοπος συμβουλεύει να μην είναι κανείς υπερβολικά αυστηρός με την ημερομηνία. Αντί γι' αυτό, η οικογένεια μπορεί να διαλέξει μια μέρα που ο πατέρας έχει ρεπό και το μωρό είναι σε καλή διάθεση.

Ο μήνας είναι κατώφλι και στην εβραϊκή παράδοση. Ένας πρωτότοκος γιος που πληροί ορισμένες προϋποθέσεις εξαγοράζεται σε μια τελετή που λέγεται Pidyon HaBen, όχι νωρίτερα από την 31η μέρα και με αντίτιμο ίσο με την αξία πέντε ασημένιων σέκελ, σύμφωνα με την Aish. Στις Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούνται μερικές φορές πέντε ασημένια δολάρια Liberty. Τα κορίτσια δεν περνούν από την τελετή.

Τέσσερις μήνες στους Χακά, εκατό μέρες στην Κορέα

Στην παράδοση των Χακά, αγόρια και κορίτσια γιορτάζονται στους τέσσερις μήνες, σύμφωνα με ένα λεξικό των Χακά από το υπουργείο Παιδείας της Ταϊβάν. Η γιαγιά από την πλευρά της μητέρας προσφέρει ρούχα από την κορφή ως τα νύχια, όπως κάνει και στη γιορτή του πρώτου μήνα και στα πρώτα γενέθλια.

Παλιά η μέρα περιλάμβανε το 收涎, «το μάζεμα του σάλιου». Μπισκότα περνιούνταν σε ένα κόκκινο βαμβακερό κορδόνι και κρεμιούνταν γύρω από τον λαιμό του μωρού, πάντα σε ζυγό αριθμό: 12, 24 ή 36. Η μητέρα περιέφερε το μωρό σε συγγενείς και γείτονες.

Ένας ηλικιωμένος άνθρωπος επιλεγόταν επίτηδες για να τρίψει ένα μπισκότο στο στόμα του μωρού ώστε να απορροφήσει το σάλιο, με την ελπίδα ότι και το παιδί θα έφτανε στην ίδια ηλικία. Η πεποίθηση ήταν ότι τότε θα σταματούσε το σάλιωμα. Μια φωτογραφία στο λεξικό δείχνει έναν ηλικιωμένο άνθρωπο να το κάνει. Τραβήχτηκε στο Νεϊπού το 1981, όταν ένα ζευγάρι γιόρτασε τους τέσσερις μήνες του τρίτου γιου της κόρης του.

Η Κορέα γιορτάζει το baegil, την εκατοστή μέρα του μωρού. Κανείς δεν ξέρει ακριβώς πότε ξεκίνησε το έθιμο, γράφει το Gwangju News, ένα αγγλόφωνο περιοδικό στην Κορέα, γιατί αναπτύχθηκε σταδιακά ως λαϊκή παράδοση και δεν σώζονται αρχεία που να δείχνουν πότε. Η βρεφική θνησιμότητα στην Κορέα ήταν εξαιρετικά υψηλή ως τα μέσα του εικοστού αιώνα και, με αυτά τα δεδομένα, είναι εύκολο να καταλάβει κανείς γιατί η εκατοστή μέρα έγινε γιορτή, γράφει το περιοδικό.

Μετά από μια γέννα, οι οικογένειες κρεμούσαν ένα ιερό σχοινί από άχυρο, ένα geumjul, έξω από το σπίτι για να κρατούν μακριά τους απρόσκλητους επισκέπτες, επειδή μπορεί να έφερναν μαζί τους αρρώστιες ή κακά πνεύματα. Στη γιορτή της εκατοστής μέρας σερβιριζόταν το baekseolgi: λευκά κέικ ρυζιού στον ατμό. Η συλλαβή baek μπορεί να σημαίνει και «λευκό» και «εκατό», και το κέικ κουβαλά την ευχή να ζήσει το παιδί εκατό χρόνια.

Τα κέικ ρυζιού μοιράζονταν σε συγγενείς και γείτονες, καθώς και σε ανθρώπους που δεν είχαν προσκληθεί. Στόχος ήταν εκατό παραλήπτες, αλλά το να φτάσει κανείς πράγματι σε αυτόν τον αριθμό δεν είχε σημασία, γράφει το Gwangju News, γιατί η χειρονομία από μόνη της αρκούσε. Τα μαλλιά του μωρού κόβονταν συχνά για πρώτη φορά εκείνη τη μέρα, κάτι που δεν γίνεται πια τακτικά.

Σήμερα, που η βρεφική θνησιμότητα είναι χαμηλή, τα πρώτα γενέθλια έχουν πάρει μεγάλο μέρος της προσοχής, γράφει το περιοδικό. Οι περισσότερες οικογένειες γιορτάζουν παρ' όλα αυτά το baegil, και πολλές βγάζουν μερικές φωτογραφίες στο σπίτι ή σε φωτογραφικό στούντιο και μετά μοιράζονται ένα απλό γεύμα και κέικ ρυζιού με την οικογένεια.

Στην Ιαπωνία, το お食い初め, «το πρώτο γεύμα», γίνεται όταν το μωρό είναι 100–120 ημερών, με την ευχή το παιδί να μη στερηθεί ποτέ φαγητό. Η Meiji αναφέρει κόκκινο ρύζι και ένα ψητό ψάρι με το κεφάλι και την ουρά του.

Με εκκλησία ή χωρίς στις σκανδιναβικές χώρες

Στη Σουηδία, οι βαπτίσεις στη Σουηδική Εκκλησία αντιστοιχούσαν περίπου στο 40% των γεννήσεων και το 2018 και το 2019, σύμφωνα με τα στατιστικά της εκκλησίας όπως τα μετέδωσε η σουηδική δημόσια τηλεόραση SVT. Τη χρονιά της πανδημίας, το 2020, το ποσοστό έπεσε στο 27,5%, και το 2022 και το 2023 ήταν ξανά γύρω στο 40%. «Πριν από την πανδημία, ήταν πολύ σπάνιο να βαπτίζουμε αδέλφια ταυτόχρονα», δήλωσε στη SVT η Μαρί Ρένσταμ, η εφημέριος που ηγείται της ενορίας Enskede-Årsta στη Στοκχόλμη.

Από το 1988 η νορβηγική οργάνωση Human-Etisk Forbund προσφέρει τη navnefest, μια μη θρησκευτική τελετή που γίνεται όταν ένα παιδί παίρνει όνομα, σύμφωνα με τη νορβηγική εγκυκλοπαίδεια Store norske leksikon. Γίνεται για πολλά παιδιά ταυτόχρονα σε δημαρχείο, πολιτιστικό κέντρο ή παρόμοιο χώρο, με ομιλία και εκδηλώσεις όπως μουσική και απαγγελία ποίησης. Οι γονείς και το παιδί παίρνουν μια πλακέτα με το όνομα. Λίγο πάνω από 2.000 παιδιά τον χρόνο γιορτάζονται με navnefest στη Νορβηγία.

Στη Φινλανδία, η βάπτιση γίνεται συνήθως μέσα σε δύο με τρεις μήνες από τη γέννηση, γράφει η Ευαγγελική Λουθηρανική Εκκλησία της Φινλανδίας. Στη βάπτιση ο ιερέας ζητά από τους γονείς να πουν το όνομα που έχουν επιλέξει και έπειτα καταχωρίζει το όνομα στα εκκλησιαστικά μητρώα και στο μητρώο πληθυσμού. Το όνομα πρέπει να δηλωθεί στο μητρώο της φινλανδικής Υπηρεσίας Ψηφιακών και Πληθυσμιακών Δεδομένων εντός τριών μηνών από τη γέννηση.

Από το φύλλο ονοματοδοσίας στην αφίσα γέννησης

Το ιαπωνικό φύλλο ονοματοδοσίας μπορεί να κρέμεται στον τοίχο δίπλα στο μαξιλάρι του μωρού, και στη νορβηγική navnefest η οικογένεια παίρνει μια πλακέτα με το όνομα. Η Lovely Baby Print φτιάχνει αφίσες γέννησης όπου το μωρό σχεδιάζεται στο ακριβές μήκος γέννησής του, σε κλίμακα 1:1, με όνομα, ημερομηνία, ώρα, βάρος και μήκος. Σχεδιάζετε τη δική σας αφίσα γέννησης στον ιστότοπο και η Lovely Baby Print την τυπώνει. Μπορεί να είναι δώρο βάπτισης ή δώρο ονοματοδοσίας, και χρόνια αργότερα το παιδί μπορεί να σταθεί δίπλα της και να δει πόσο μικρό ήταν κάποτε.

Δώρο βάπτισης και δώρο ονοματοδοσίας από τη Lovely Baby Print

Το εργαλείο ανοίγει αμέσως. Μπορείς να αλλάξεις τα πάντα πριν παραγγείλεις.

Πηγές

  1. Meiji (u.å.). 赤ちゃん歳時記リスト. ほほえみクラブ 育児応援サイト, Meiji Co., Ltd. Hämtad 13 november 2026. https://www.meiji.co.jp/smartphone/baby/club/category/study/infant_record/st_infant_record154.php
  2. Lev, Dov (u.å.). Jewish Laws and Traditions after Birth. Aish. Hämtad 13 november 2026. https://aish.com/20-infancy-2/
  3. Dooley, Diane (2026). Korea's 100-Day Celebration: The Baegil. Gwangju News. https://gwangjunewsgic.com/history-tradition/koreas-100-day-celebration-the-baegil/
  4. Dybdahl, Audun (2024). Navnefest. Store norske leksikon. https://snl.no/navnefest
  5. Nelson, Soraya Sarhaddi (2011). At 7 Days, Egyptian Babies Mark First Rite Of Passage. NPR, publicerad via KUNC. https://www.kunc.org/npr-news/2011-07-29/at-7-days-egyptian-babies-mark-first-rite-of-passage
  6. Rafik, Farah (2022). Al Sebou': Halaatak Bergalatak, and the Egyptian Baby Shower. Egyptian Streets. https://egyptianstreets.com/2022/07/16/al-sebou-halaatak-bergalatak-and-the-egyptian-baby-shower/
  7. Safitri, Amelia Ghany (2024). Aqiqah: Pengertian, Dalil, dan Syaratnya. detikHikmah. https://www.detik.com/hikmah/khazanah/d-7551232/aqiqah-pengertian-dalil-dan-syaratnya
  8. General Iftaa' Department, Jordanien (2010). It is Sunnah to Shave the Hair of the Newborn (Male or Female). Fatwa nr 461. https://www.aliftaa.jo/research-fatwa-english/461/-It-is-Sunnah-to-Shave-the-Hair-of-the-Newborn-Male-or-Female
  9. 劉淑貞 (u.å.). 做四個月. Hakka Dictionary, Taiwans utbildningsdepartement. Hämtad 13 november 2026. https://hakkadict.moe.edu.tw/static/resource/禮俗/110_029_做四個月.pdf
  10. Mellbert, Annie och Sima, Lotta (2024). Andelen dop på väg tillbaka till samma nivå som innan pandemin. SVT Nyheter. https://www.svt.se/nyheter/inrikes/andelen-dop-pa-vag-tillbaka-till-samma-niva-som-innan-pandemin
  11. Evangelisk-lutherska kyrkan i Finland (u.å.). Ristiäiset – lapsen ensimmäinen juhla. Hämtad 13 november 2026. https://evl.fi/perhejuhlat-ja-pyhat/ristiaiset/