თქვენი კალათა ცარიელია
მსოფლიოს გარშემო
სახელდების ცერემონია მე-7 დღეს, ბრინჯის ნამცხვრები მე-100 დღეს: ჩვილების პირველი დღესასწაულები
იაპონიაში ბავშვს სახელს ხშირად მეშვიდე დღეს არქმევენ, ამიტომაც ამ დღის დღესასწაულს სახელდების ცერემონიასაც უწოდებენ. ებრაელი ბიჭები ებრაულ სახელს მერვე დღეს იღებენ, სხვა დღესასწაულები კი ერთ თვეს იცდის, ან, როგორც კორეაში, მთელ ას დღეს. ვისაც ეკლესიის გარეშე აღნიშვნა ურჩევნია, შეუძლია ნორვეგიას გადახედოს, სადაც წელიწადში 2000-ზე ოდნავ მეტ ბავშვს არარელიგიური სახელდების დღესასწაული უტარდება, რომელსაც navnefest ჰქვია.
ეგვიპტეში ნათესავები ჩვილის გვერდით როდინს აბრახუნებენ
ჰამზა იბრაჰიმ მუჰამადი შვიდი დღისა იყო, როცა ნათესავები ოჯახის სახლში შეიკრიბნენ მანსურას, ნილოსის დელტაში მდებარე ქალაქის, მახლობლად. მშობლები დღესასწაულის გაუქმებაზე ფიქრობდნენ, მაგრამ ოჯახმა ტრადიციის დაცვა გადაწყვიტა, მით უმეტეს ჰამზას რთული დასაწყისის შემდეგ: მას სიყვითლე და სუნთქვის პრობლემები ჰქონდა.
პროცესიას ერთ-ერთი ნათესავი მიუძღოდა, რომელიც სანაყით როდინს აბრახუნებდა. ჰამზას დედამ, ისრა საად დიაბმა, რიტუალურ შესაწირსა და გავარვარებულ ნაკვერჩხლებს გადააბიჯა, სტუმრებმა კი moghat დალიეს — ძვირადღირებული მცენარეული სასმელი, რომელიც მეძუძურ ქალებს რძის მომატებაში უნდა ეხმარებოდეს. ჰამზას მთელი ამ ხნის განმავლობაში ეძინა, როგორც ამერიკული რადიოქსელი NPR იუწყებოდა 2011 წლის ივლისში.
დღესასწაულს sebou’ ჰქვია, რაც „მეშვიდეს“ ნიშნავს. როგორც NPR წერს, ჩვილის აღნიშვნა, რომელმაც სიცოცხლის პირველი შვიდი დღე გადაიტანა, ათასობით წლის ეგვიპტური ჩვეულებაა, sebou’ კი თავდაპირველად სახელდების ცერემონია იყო. მას წარმართული ფესვები აქვს, თუმცა ის მუსლიმებმაც და ქრისტიანებმაც მოირგეს.
ეგვიპტური საინფორმაციო საიტი Egyptian Streets აღწერს, როგორ მიმდინარეობს ეს დღესასწაული ჩვეულებრივ, როგორც გოგონებისთვის, ისე ბიჭებისთვის, მუსლიმურ და კოპტურ ოჯახებში. ჩვილს საცერში აწვენენ. ადრე საცერი მაღალ მაგიდაზე იდგა, ბიჭებისთვის — ტრადიციული ჩაიდნით, გოგონებისთვის კი თიხის დოქებით, დღეს კი ბავშვიან საცერს იატაკზე დგამენ.
ხანდაზმული ნათესავები, ყველაზე ხშირად ბებია, სპილენძის როდინებს აბრახუნებენ და ჩვილს რიტმულად უმეორებენ ბრძანებებს, რომ მშობლებს დაემორჩილოს. ქალები საკმეველს აკმევენ და საცერს შვიდჯერ გადააბიჯებენ — ამბობენ, რომ ეს შვიდი ნაბიჯი ავ თვალს აშორებს — და თან იმეორებენ: „პირველი ნაბიჯი ღვთის სახელით, მეორე ღვთის სახელით, ...“
ამდენ ხმაურს შვიდი დღის ჩვილის ირგვლივ რამდენიმე ახსნა აქვს. NPR წერს, რომ ხმამაღალი ხმები ბავშვის ხასიათს უნდა აყალიბებდეს და მამაცად აქცევდეს. Egyptian Streets ერთ თეორიას იმოწმებს იმის შესახებ, თუ რატომ სწორედ მეშვიდე დღე: ძველ ეგვიპტელებს, როგორც ამბობენ, სჯეროდათ, რომ ახალშობილებს სმენა სწორედ მაშინ უვითარდებათ. „თავად რიტუალი მთლიანად იმას ეძღვნება, რომ ახალშობილს დაარიგონ, როგორ მოიგერიოს ბოროტი სულები, რომ გააძლიერონ, რომ მისცენ, იცით, გამბედაობა და სიცოცხლის ნება“, — ამბობს კაიროს ამერიკული უნივერსიტეტის ანთროპოლოგი ჰანია შოლკამი, რომელსაც NPR ესაუბრა.
რიტუალზე aqiqah თმას პარსავენ და მის წონას ვერცხლით საზღვრავენ
ბოლო ხანს ეგვიპტელმა მუსლიმებმა ახალშობილის აღნიშვნა ისლამური რიტუალით, aqiqah, დაიწყეს, წერს Egyptian Streets. ისიც მეშვიდე დღეს ტარდება: სწირავენ ცხვარს, ხორცს კი მეგობრებს, ნათესავებსა და გაჭირვებულებს შორის ანაწილებენ.
ინდონეზიური საინფორმაციო საიტი detik ამ ჩვეულებას ჰადისით ხსნის, ანუ წინასწარმეტყველ მუჰამედის ერთ-ერთი გადმოცემული ნათქვამით. მისი თანახმად, ბიჭი „დაგირავებულია“ თავის შესაწირზე (aqiqah ასე ჰქვია მეშვიდე დღეს დაკლულ ცხოველს), და იმავე დღეს მას სახელს არქმევენ და თმას პარსავენ. საიტზე მოყვანილი სხვა ჰადისის თანახმად, ბიჭისთვის ორ თხას კლავენ, გოგონასთვის კი ერთს. საიტის მიერ ჩამოთვლილ პირობებს შორისაა, რომ თმა ვერცხლით აიწონოს და მისი ღირებულება ღარიბებს გადაეცეს.
იორდანიის ფეთვების დეპარტამენტს, რომელიც მოქალაქეების კითხვებს ისლამური სამართლის შესახებ პასუხობს, ჰკითხეს, ახალშობილ გოგონას თმა უნდა გადაპარსონ თუ მხოლოდ მოკლედ შეკრიჭონ. პასუხი იყო, რომ გაპარსვა სუნაა, ანუ რეკომენდებული, როგორც ბიჭებისთვის, ისე გოგონებისთვის. თმა სამართებლით უნდა მოიპარსოს და არა მაკრატლით. ვისაც ეშინია, რომ ჩვილს ავნებს, შეუძლია ეს გამოცდილ ადამიანს ანდოს ან ელექტრო საკრეჭით თმა რაც შეიძლება მოკლედ შეკრიჭოს.
დეპარტამენტის მიერ მოხმობილი სწავლულების თანახმად, თმის წონის ოქრო ქველმოქმედებას უნდა მოხმარდეს. ამბავი, რომელსაც ფეთვა საფუძვლად მოიხმობს, წინასწარმეტყველის ქალიშვილ ფატიმას ეხება, რომელმაც ოთხი ბავშვის თმა აწონა და იმავე წონის ვერცხლი გაიღო.
იაპონური სახელდების ცერემონია სახელს სახლში ადგილს უჩენს
იაპონიაში მეშვიდე დღის დღესასწაული ასე იწერება: お七夜, იეროგლიფებით „შვიდი“ და „ღამე“. როგორც იაპონური კომპანია Meiji წერს მშობლებისთვის განკუთვნილ საიტზე, ჩვილს სახელს ხშირად სწორედ ამ დღეს არქმევენ, ამიტომ დღესასწაულს 命名式, „სახელდების ცერემონიასაც“ უწოდებენ. სახელის მოსასმენად ოჯახის უახლოეს ადამიანებს იწვევენ.
სახელს წერენ სახელდების ფურცელზე, რომელსაც 命名書 ჰქვია. ოფიციალური წესით იაპონური ქაღალდის ფურცელს სამად კეცავენ და შუაში ჩვილის სახელს წერენ, ზედა მარჯვენა კუთხეში — მამის სახელსა და ჩვილის მასთან ნათესაურ კავშირს, ქვედა მარცხენა კუთხეში კი — დაბადების თარიღს.
ფურცელს სახლის საკურთხევლის, შინტოისტურის ან ბუდისტურის, გვერდით დებენ, ან ოთახის ნიშაში. თუ სახლში საკურთხეველი არ არის, საკმარისია სახელი და დაბადების თარიღი კალიგრაფიის ქაღალდზე დაიწეროს. შემდეგ მისი თაროზე დადება ან ჩვილის ბალიშთან კედელზე დაკიდება შეიძლება.
ებრაელ ბიჭებს სახელს მერვე დღეს არქმევენ
ებრაულ ტრადიციაში ბიჭი ებრაულ სახელს მხოლოდ წინადაცვეთის შემდეგ იღებს, რომელსაც Bris milah ჰქვია და მერვე დღეს ტარდება. დაბადების დღე პირველ დღედ ითვლება, ასე რომ, სამშაბათს ნაშუადღევს დაბადებულ ბიჭს Bris მომდევნო სამშაბათს ექნება, წერს ებრაული არაკომერციული ორგანიზაცია Aish. ცერემონიას გადადებენ, თუ ჩვილს სიყვითლე აქვს ან მის ჯანმრთელობას სხვა რამე ემუქრება.
ჩვეულების მიხედვით, სახელი არავინ უნდა გაიგოს, სანამ ბავშვს მას ოფიციალურად არ დაარქმევენ. წინადაცვეთის დროს ჩვილს ხელში sandek იჭერს, ხშირად ბაბუა ან გამოჩენილი რაბინი, და Aish ამ როლს უდიდეს პატივს უწოდებს. შემდეგ კურთხევების წამკითხველი სახელს აცხადებს, მას კი სადღესასწაულო ტრაპეზი მოსდევს. გოგონას სახელს თორის საჯარო კითხვისას არქმევენ, მისი დღესასწაული კი სულაც არ არის აუცილებელი დაბადებისთანავე გაიმართოს.
ერთი თვის შემდეგ იაპონური ოჯახები სალოცავს სტუმრობენ
იაპონიაში, როცა ჩვილი დაახლოებით ერთი თვისაა, ოჯახი ადგილობრივი მფარველი ღვთაების სალოცავში მიდის და ბავშვის მომავალი ჯანმრთელობისა და ბედნიერებისთვის ლოცულობს. ამ ვიზიტს お宮参り ჰქვია და, როგორც Meiji წერს, ბიჭებისთვის დაახლოებით 31-ე დღეს, გოგონებისთვის კი 32-ე დღეს იმართება, თუმცა ეს რეგიონების მიხედვით განსხვავდება. საიტი არ ურჩევს ოჯახებს, თარიღს ზედმეტად მკაცრად მიჰყვნენ. სამაგიეროდ, ოჯახს შეუძლია აირჩიოს დღე, როცა მამა სამსახურში არ არის, ჩვილი კი კარგ ხასიათზეა.
ერთი თვე ზღვარია ებრაულ ტრადიციაშიც. პირმშო ვაჟი, რომელიც გარკვეულ პირობებს აკმაყოფილებს, გამოისყიდება ცერემონიაზე, რომელსაც Pidyon HaBen ჰქვია, არა უადრეს 31-ე დღისა და ხუთი ვერცხლის შეკელის ეკვივალენტური ღირებულებით, როგორც Aish წერს. ამერიკის შეერთებულ შტატებში ზოგჯერ ხუთ ვერცხლის Liberty დოლარს იყენებენ. გოგონებისთვის ეს ცერემონია არ ტარდება.
ოთხი თვე ჰაკებთან, ასი დღე კორეაში
ჰაკების ტრადიციაში ოთხი თვის ასაკს ბიჭებსაც და გოგონებსაც უზეიმებენ, ნათქვამია ტაივანის განათლების სამინისტროს ჰაკას ლექსიკონში. დედის დედა ბავშვს თავიდან ფეხებამდე ტანსაცმელს ჩუქნის, ისევე, როგორც ერთი თვის დღესასწაულზე და პირველ დაბადების დღეზე.
ადრე ამ დღეს 收涎 სრულდებოდა, რაც „დორბლის შეგროვებას“ ნიშნავს. წითელ ბამბის ძაფზე ორცხობილებს ასხამდნენ და ჩვილს ყელზე ჰკიდებდნენ, ყოველთვის ლუწი რაოდენობით: 12, 24 ან 36. დედა ბავშვს ნათესავებთან და მეზობლებთან დაატარებდა.
განზრახ ირჩევდნენ ხანდაზმულ ადამიანს, რომელიც ორცხობილას ჩვილს პირზე უსვამდა, რომ მას ნერწყვი შეეწოვა, იმ იმედით, რომ ბავშვიც ასე დიდხანს იცოცხლებდა. სჯეროდათ, რომ ამის შემდეგ დორბლის დენა შეწყდებოდა. ლექსიკონში დაბეჭდილ ფოტოზე ხანდაზმული ადამიანი სწორედ ამას აკეთებს. ფოტო 1981 წელს ნეიპუშია გადაღებული, როცა ცოლ-ქმარი თავიანთი ქალიშვილის მესამე ვაჟის ოთხი თვის შესრულებას აღნიშნავდა.
კორეაში ჩვილის მეასე დღეს ზეიმობენ, მას baegil ჰქვია. ზუსტად არავინ იცის, როდის დაიწყო ეს ჩვეულება, წერს კორეაში გამომავალი ინგლისურენოვანი ჟურნალი Gwangju News, რადგან ის თანდათან, ხალხურ ტრადიციად ჩამოყალიბდა და არცერთი შემორჩენილი ჩანაწერი არ აჩვენებს, როდის. ჩვილთა სიკვდილიანობა კორეაში XX საუკუნის შუა ხანებამდე უაღრესად მაღალი იყო და ამის ფონზე ადვილი გასაგებია, რატომ იქცა მეასე დღე დღესასწაულად, წერს ჟურნალი.
ბავშვის დაბადების შემდეგ ოჯახები სახლის გარეთ ჩალის წმინდა თოკს კიდებდნენ (მას geumjul ერქვა), რათა დაუპატიჟებელი სტუმრები არ შემოსულიყვნენ, რადგან მათ შეეძლოთ თან ავადმყოფობა ან ბოროტი სულები შემოეტანათ. მეასე დღის ზეიმზე სუფრაზე ორთქლზე მოხარშული თეთრი ბრინჯის ნამცხვრები იდგა, რომლებსაც baekseolgi ჰქვია. მარცვალი baek შეიძლება ნიშნავდეს როგორც „თეთრს“, ისე „ასს“, და ნამცხვარი იმ სურვილს გამოხატავს, რომ ბავშვმა ასი წელი იცოცხლოს.
ბრინჯის ნამცხვრებს ნათესავებსა და მეზობლებს ურიგებდნენ, ასევე იმ ადამიანებსაც, ვინც დაპატიჟებული არ იყო. მიზანი ასი მიმღები იყო, თუმცა ამ რიცხვის ზუსტად მიღწევას მნიშვნელობა არ ჰქონდა, წერს Gwangju News, რადგან თავად ჟესტი იყო საკმარისი. ჩვილს ამ დღეს ხშირად პირველად შეკრეჭდნენ თმას, რაც დღეს რეგულარულად აღარ ხდება.
დღეს, როცა ჩვილთა სიკვდილიანობა დაბალია, ყურადღების დიდი ნაწილი პირველმა დაბადების დღემ გადაიბარა, წერს ჟურნალი. ოჯახების უმეტესობა baegil დღეს მაინც აღნიშნავს, ბევრი კი სახლში ან ფოტოსტუდიაში რამდენიმე ფოტოს იღებს და შემდეგ ოჯახთან ერთად უბრალო სადილსა და ბრინჯის ნამცხვრებს ინაწილებს.
იაპონიაში お食い初め, „პირველ ტრაპეზს“, ჩვილის 100–120 დღის ასაკში მართავენ იმ სურვილით, რომ ბავშვს არასოდეს მოაკლდეს საჭმელი. Meiji ახსენებს წითელ ბრინჯსა და შემწვარ თევზს, რომელსაც თავი და კუდი შერჩენილი აქვს.
ეკლესიით თუ მის გარეშე: ჩრდილოეთ ევროპის ქვეყნები
შვედეთში, შვედეთის ეკლესიის სტატისტიკის მიხედვით, როგორც შვედური მაუწყებელი SVT იუწყებოდა, ნათლობების რაოდენობა 2018 და 2019 წლებში დაბადებულთა რაოდენობის დაახლოებით 40%-ს შეადგენდა. 2020 წელს, პანდემიის წელს, ეს წილი 27,5%-მდე შემცირდა, 2022 და 2023 წლებში კი კვლავ დაახლოებით 40% იყო. „პანდემიამდე ძალიან იშვიათი იყო, რომ და-ძმას ერთდროულად ვნათლავდით“, — ამბობს მარი რენსტამი, პასტორი, რომელიც სტოკჰოლმში ენსკედე-ორსტას სამრევლოს ხელმძღვანელობს და რომელსაც SVT ესაუბრა.
როგორც ნორვეგიული ენციკლოპედია Store norske leksikon წერს, 1988 წლიდან ნორვეგიული ორგანიზაცია Human-Etisk Forbund მართავს დღესასწაულს, რომელსაც navnefest ჰქვია: ეს არარელიგიური ცერემონიაა, რომელიც ბავშვისთვის სახელის დარქმევისას იმართება. ის რამდენიმე ბავშვისთვის ერთდროულად ტარდება მერიის შენობაში, კულტურის ცენტრში ან მსგავს ადგილას, სიტყვით გამოსვლითა და ისეთი ნომრებით, როგორიცაა მუსიკა და ლექსების კითხვა. მშობლები და ბავშვი სახელობით დაფას იღებენ. ნორვეგიაში წელიწადში 2000-ზე ოდნავ მეტ ბავშვს უტარდება navnefest.
ფინეთში ნათლობა ყველაზე ხშირად დაბადებიდან ორი-სამი თვის განმავლობაში ტარდება, წერს ფინეთის ევანგელურ-ლუთერანული ეკლესია. ნათლობისას მღვდელი მშობლებს სთხოვს, თქვან, რა სახელი შეარჩიეს, შემდეგ კი მღვდელს ეს სახელი საეკლესიო წიგნებსა და მოსახლეობის რეესტრში შეაქვს. სახელი დაბადებიდან სამი თვის განმავლობაში უნდა დარეგისტრირდეს ფინეთის ციფრული და მოსახლეობის მონაცემთა სერვისების სააგენტოს რეესტრში.
სახელდების ფურცლიდან დაბადების პოსტერამდე
იაპონური სახელდების ფურცელი შეიძლება ჩვილის ბალიშთან კედელზე ეკიდოს, ნორვეგიულ navnefest დღესასწაულზე კი ოჯახი სახელობით დაფას იღებს. Lovely Baby Print ამზადებს დაბადების პოსტერებს, რომლებზეც ჩვილი ზუსტად თავისი დაბადების სიგრძით არის დახატული, 1:1 მასშტაბში, სახელით, თარიღით, დროით, წონითა და სიგრძით. თქვენ საიტზე საკუთარ დაბადების პოსტერს ქმნით, Lovely Baby Print კი მას ბეჭდავს. ის შეიძლება იყოს ნათლობის საჩუქარი ან სახელდების საჩუქარი, წლების შემდეგ კი ბავშვს შეეძლება მის გვერდით დადგეს და ნახოს, რა პატარა იყო ოდესღაც.
ნათლობის საჩუქარი და სახელდების საჩუქარი — Lovely Baby Print
რედაქტორი მაშინვე იხსნება. შეკვეთამდე ყველაფრის შეცვლა შეგიძლიათ.
წყაროები
- Meiji (u.å.). 赤ちゃん歳時記リスト. ほほえみクラブ 育児応援サイト, Meiji Co., Ltd. Hämtad 13 november 2026. https://www.meiji.co.jp/smartphone/baby/club/category/study/infant_record/st_infant_record154.php
- Lev, Dov (u.å.). Jewish Laws and Traditions after Birth. Aish. Hämtad 13 november 2026. https://aish.com/20-infancy-2/
- Dooley, Diane (2026). Korea's 100-Day Celebration: The Baegil. Gwangju News. https://gwangjunewsgic.com/history-tradition/koreas-100-day-celebration-the-baegil/
- Dybdahl, Audun (2024). Navnefest. Store norske leksikon. https://snl.no/navnefest
- Nelson, Soraya Sarhaddi (2011). At 7 Days, Egyptian Babies Mark First Rite Of Passage. NPR, publicerad via KUNC. https://www.kunc.org/npr-news/2011-07-29/at-7-days-egyptian-babies-mark-first-rite-of-passage
- Rafik, Farah (2022). Al Sebou': Halaatak Bergalatak, and the Egyptian Baby Shower. Egyptian Streets. https://egyptianstreets.com/2022/07/16/al-sebou-halaatak-bergalatak-and-the-egyptian-baby-shower/
- Safitri, Amelia Ghany (2024). Aqiqah: Pengertian, Dalil, dan Syaratnya. detikHikmah. https://www.detik.com/hikmah/khazanah/d-7551232/aqiqah-pengertian-dalil-dan-syaratnya
- General Iftaa' Department, Jordanien (2010). It is Sunnah to Shave the Hair of the Newborn (Male or Female). Fatwa nr 461. https://www.aliftaa.jo/research-fatwa-english/461/-It-is-Sunnah-to-Shave-the-Hair-of-the-Newborn-Male-or-Female
- 劉淑貞 (u.å.). 做四個月. Hakka Dictionary, Taiwans utbildningsdepartement. Hämtad 13 november 2026. https://hakkadict.moe.edu.tw/static/resource/禮俗/110_029_做四個月.pdf
- Mellbert, Annie och Sima, Lotta (2024). Andelen dop på väg tillbaka till samma nivå som innan pandemin. SVT Nyheter. https://www.svt.se/nyheter/inrikes/andelen-dop-pa-vag-tillbaka-till-samma-niva-som-innan-pandemin
- Evangelisk-lutherska kyrkan i Finland (u.å.). Ristiäiset – lapsen ensimmäinen juhla. Hämtad 13 november 2026. https://evl.fi/perhejuhlat-ja-pyhat/ristiaiset/