Низ светот

Подароци за бебе низ светот: што се подарува, кога и што е табу

Кога бебето во Кореја ќе наполнеше сто дена, роднините доаѓаа од близу и од далеку со пари, ориз, бел конец и нудли. Ако бебето беше болно, немаше веселба, затоа што се веруваше дека тогаш веселбата може да му наштети на детето. Подароците чекаа додека бебето не излезе од опасност. И во други делови на светот подарокот за бебе има задача што оди подалеку од самиот предмет.

Тој чека додека бебето не биде безбедно, ѝ дава храна и одмор на родилката, го поврзува детето со други луѓе и, на крајот, го дава самото семејство со новото бебе. Овие задачи одговараат и на она што можеби се прашувате пред да одите на посета кај луѓе што штотуку добиле бебе: што да однесете, кога да дојдете и што да избегнувате.

Подароците чекаат додека бебето не биде безбедно

Чекањето може да започне уште пред раѓањето. Еден рабин, во текст за еврејското движење Хабад, го опишува обичајот да не се купува ништо поголемо за бебето пред раѓањето, освен работите што се потребни веднаш. Во една фуснота тој го нарекува обичајот прилично раширен, но вели дека не нашол извор за него.

Обичајот е поврзан со лошото око, верувањето дека славењето пред раѓањето може да донесе несреќа врз мајката или бебето, пишува друг рабин на еврејскиот сајт JewishBoston. Истата идеја се појавува и во поздравот. На бремената жена традиционално ѝ се посакува b’sha’ah tovah „во добар час“. Mazel tov „честито“ се чува додека бебето не дојде на свет. Автоседиштето со кое бебето ќе се вози дома сепак мора да се купи однапред, а некои парови го оставаат купеното неотпакувано додека бебето не се роди.

Едукативниот сајт Judaism 101 наведува и причина што нема никаква врска со суеверието. Имало време кога спонтаните абортуси, мртвородените деца и смртта кај доенчињата биле прилично чести. Родителите што изгубиле очекувано дете можеле да останат со подароци што морале да се враќаат, и секој пат раната повторно се отворала.

Сепак, многу еврејски парови денес прават бејби шауер, вели истиот сајт, и може да се навредат ако пријателите не им организираат. На бејби шауер семејството или пријателите на бремената жена ѝ приредуваат забава пред раѓањето, според една американска енциклопедија за историјата на семејството. Ја обасипуваат со работи што ќе ѝ помогнат да се грижи за бебето. Советот од Judaism 101 е да се почитуваат желбите на родителите. Ако тие сакаат да почекаат, чека и подарокот.

Во Јапонија се чека подолго, до седмата ноќ по раѓањето. Тогаш бебето добива име и се претставува на церемонија за давање име, пишува еден јапонски сајт за празници и календар. Зошто токму седмата? Се вели дека божеството на раѓањето, кое бдее над мајката и детето пред и по породувањето, се враќа дома таа ноќ. Според сајтот, верувањето веројатно настанало затоа што во минатото, кога хигиената и исхраната биле полоши отколку денес, многу новороденчиња умирале пред да го наполнат седмиот ден.

Првично благородништвото славело неколку ноќи: првата, третата, петтата, седмата и деветтата. Со текот на времето, се вели, останала само седмата, а обичајот изгледа се проширил и меѓу обичниот народ. Сашимито на празничната трпеза се реди во три реда со три, пет и седум парчиња, за третата, петтата и седмата ноќ.

Најдолго се чека во Кореја, и тоа од истата причина. Обичајот на стотиот ден потекнува од време кога медицината не можела многу да помогне, а смртноста кај доенчињата била висока токму во тие денови, според корејското референтно дело Encyclopedia of Korean Culture. Денес тој живее како традиција.

Значи, еврејската традиција чека до раѓањето, Јапонија до седмата ноќ, а Кореја до стотиот ден. Сите три го објаснуваат чекањето со децата што во минатото не преживеале. Јапонскиот сајт сепак додава дека денес веселбата може да се одржи и на друг ден, а не на седмиот, кога мајката и бебето се добро.

Подарок за бебе за целото семејство

Следната задача се однесува на самата мајка. Асанде Бонјо, 91-годишна жена од народот Луо во Кенија, родила осум деца дома. По секое раѓање, другите сопруги на нејзиниот маж и други луѓе од нејзината заедница ѝ носеле храна и подароци. Таа се сеќава како се најадувала со риба и арорут, скробен зеленчук за кој се верувало дека има лековити својства, и дека повеќе од еден месец не се враќала на работа на нивата. „Ти готвеа, а ти само јадеше“, вели таа во една репортажна книга за првата година родителство во четири земји.

Работите навистина се промениле, вели таа. Денес можеш да гладуваш, а никој да не се грижи.

Истата идеја, дека на родилката ѝ се потребни храна и одмор повеќе од предмети, се провлекува низ советите на швајцарскиот сајт за родители Familienleben. Подарок за новите родители што им дава време или одмор често радува подолго од уште едно парче облека, пишува сајтот. Советува да понудите нешто конкретно, на пример да дојдете во вторник со супа и да ги измиете садовите, и да прашате дали тоа им одговара. Прво прашајте за нетолеранции на храна, вегетаријанска исхрана или религиозни правила за храната.

Облеката подобро купете ја неколку броја поголема, во големина 68 или 74 наместо 50 или 56, и за годишното време кога ќе му биде добра на бебето. Мал подарок за постариот брат или сестра значи дека нема целото внимание да падне на бебето.

Некои подароци не се за новороденче

Истиот сајт кажува и што може да почека и што бебето воопшто не треба да има. Плишаната играчка може да остане на полицата првата година. Бебето не треба да носи ѓердани или нараквици, вклучително и ѓердани од килибар, ниту преку ден ниту додека спие.

Шведските здравствени служби и институции даваат ист вид совети. Ненадејната смрт кај доенчињата е многу ретка, околу 1 на 6.000 бебиња во Шведска, според 1177, шведскиот здравствен портал за совети. Сепак, советот е лицето на бебето да биде слободно од ќебиња, перници и големи плишани играчки, бидејќи дишењето станува потешко ако лицето е покриено. Децата под три години не треба да имаат ни играчки со мали делови, мали топчиња или долги врвки, советува Konsumentverket, шведската државна агенција за заштита на потрошувачите.

Подароците покажуваат кому му припаѓа бебето

Третата задача се однесува на луѓето на кои ќе им припаѓа детето. Во голем дел од Латинска Америка, крштевањето ги поврзува родителите и кумовите со врска што понекогаш тежи повеќе од крвното сродство и бракот, пишува Роланд Армандо Алум во Anthropology News, списанието на Американското антрополошко здружение. Од кумовите се очекува да покријат одредени трошоци за кумчето и за веселбата по крштевањето. Самиот Алум станал кум на две деца од исто семејство во едно село во Пуебла, Мексико.

И бабите и дедовците имаат свои утврдени подароци. На стотиот ден во Кореја, бабата по мајка подаруваше ќебе, лажица и стапчиња за јадење и чинија за ориз, а бебето за прв пат облекуваше шарена облека наместо бела. Дел од првата коса се сечеше, според народното верување најдобро од тетка, сестра на таткото.

За седмата ноќ во Јапонија, родителите на мајката даваат пари за првата облека на бебето, а родителите на таткото пари за играчки, пишува јапонскиот сајт. Како и во Кореја, секоја страна од семејството има свој дел. Денес паровите често ги канат на веселбата и двата пара родители.

Кај Маорите во Нов Зеланд, она што го поврзувало детето со семејството можела да биде песна. Во минатото, бабите и дедовците или родителите обично составувале oriori „приспивна песна“ за детето, според еден преглед на литературата за маорското родителство пред доаѓањето на Европејците. Таа се пеела одново и одново, за сите што ќе ја слушнат да го знаат родословието на детето.

Семејството на бебето им дава на другите

Последната задача ја менува насоката: сега семејството со новото бебе е тоа што дава. Муслиманскиот обичај акика (aqiqah) е жртвување на седмиот ден по раѓањето, или подоцна, пишува бангладешката енциклопедија Banglapedia. Пророкот Мухамед им наложил на своите следбеници да жртвуваат две животни, овни или кози, за момче и едно за девојче. Третина од месото оди за сиромашните, третина за роднините, а остатокот за родителите и нивните најблиски.

Истиот ден на бебето му се бричи главата, а шеријатот, исламското право, препорачува тежината на косата во сребро или злато да се даде како милостина. Детето го добива и името на седмиот ден, исто како во Јапонија.

И во Јапонија семејството им дава нешто на гостите. Гозбата на седмата ноќ важи како благодарност за нивните подароци, а оние што добиле подарок за раѓањето се заблагодаруваат со свој подарок, според јапонскиот сајт.

На веселбата за стотиот ден во Кореја се поставуваа бел конец и ориз, како желба за долг живот и среќа на бебето. По веселбата, семејството им носеше оризови колачи на соседите. На некои места колачи добиваа и минувачите, затоа што колку повеќе луѓе ќе јадеа, толку подолго ќе живееше бебето. Соседите што добиле колачи ја враќале чинијата со пари или со чиле бел конец во неа.

Постер за раѓање или ѕвездена мапа по раѓањето

Lovely Baby Print прави два вида постери што се погодни за подарок откако бебето ќе дојде на свет. На постерот за раѓање бебето е нацртано точно во должината што ја имало при раѓањето, во размер 1:1, со име, датум, час, тежина и должина. Ѕвездената мапа го прикажува ноќното небо над местото на раѓање во минутата кога бебето се родило, со име и момент. Тие што го подаруваат постерот го дизајнираат на сајтот со податоците на бебето, па тој се изработува откако бебето ќе дојде и може да се подари при првата посета или за крштевањето.

Ако самите сте добиле бебе, можете да направите свој постер за раѓање или ѕвездена мапа кога сакате. За неколку години детето ќе може да застане до постерот за раѓање и да види колку мало било некогаш.

Постер за раѓање и ѕвездена мапа како подарок за новороденче

Алатката се отвора веднаш. Сè можете да промените пред да нарачате.

Извори

  1. Lim, S. (1995, reviderad 2023). 백일. 한국민족문화대백과사전 (Encyclopedia of Korean Culture). Academy of Korean Studies. https://encykorea.aks.ac.kr/Article/E0022291
  2. Citron, A. Laws and Customs of Childbirth – Parshat Tazria. Chabad, hämtad 16 november 2026. https://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/1217817/jewish/Laws-and-Customs-of-Childbirth.htm
  3. Sherman, P. (2013). Why don’t many Jewish couples have baby showers or buy things for their baby ahead of time? JewishBoston, 20 augusti 2013. https://www.jewishboston.com/read/why-dont-many-jewish-couples-have-baby-showers-or-buy-things-for-their-baby-ahead-of-time-i-also-heard-that-you-shouldnt-congratulate-a-jewish-woman-on-her-pregnancy-is-that-true/
  4. Rich, T. R. Birth and the First Month of Life. Judaism 101 (JewFAQ), hämtad 16 november 2026. https://www.jewfaq.org/birth
  5. Coleman, M. J. och Ganong, L. H. (red.) (2014). Baby Showers. The Social History of the American Family: An Encyclopedia, s. 99–100. Sage. doi:10.4135/9781452286143.n48. https://sk.sagepub.com/ency/edvol/embed/the-social-history-of-the-american-family/chpt/baby-showers
  6. Koyomigyouji. お七夜|お祝い事(子ども). 日本の行事・暦, hämtad 16 november 2026. https://koyomigyouji.com/oiwaigoto-shusan-oshichi.html
  7. Leonard, A. (2025). What Motherhood in Kenya Reveals About the Nature of Family. Literary Hub, 9 maj 2025, utdrag ur Four Mothers (Algonquin Books). https://lithub.com/what-motherhood-in-kenya-reveals-about-the-nature-of-family/
  8. Mahle, N. Geschenke zur Geburt und Taufe: Ideen, die Freude machen und entlasten. Familienleben, hämtad 16 november 2026. https://www.familienleben.ch/schwangerschaft/geburt/geschenke-zu-geburt-und-taufe-1410
  9. 1177 (2026). Plötslig spädbarnsdöd – förebyggande råd. 1177, uppdaterad 14 januari 2026. https://www.1177.se/Tema/Barn-och-foraldrar/Skador-och-olycksfall1/Barnsakerhet/Plotslig-spadbarnsdod---forebyggande-rad/
  10. 1177 (2026). Plötslig spädbarnsdöd – förebyggande råd (lättläst svenska). 1177, uppdaterad 14 januari 2026. https://www.1177.se/sv-se-x-ll/Dalarna/barn--gravid/att-skota-ett-nyfott-barn/plotslig-spadbarnsdod--forebyggande-rad/
  11. Konsumentverket (2026). Leksaker – tips kring säkerheten när du handlar till barn. Konsumentverket, granskad 11 juni 2026. https://www.konsumentverket.se/sakerhet-varor-tjanster/leksaker-konsument/
  12. Alum, R. A. (2024). The Continuing Relevance of Compadrazgo Spiritual Kinship in Latin America. Anthropology News, American Anthropological Association, 3 januari 2024. https://www.anthropology-news.org/articles/the-continuing-relevance-of-compadrazgo-spiritual-kinship-in-latin-america/
  13. Jenkins, K. och Mountain Harte, H. (2011). Traditional Maori Parenting: An Historical Review of Literature of Traditional Maori Child Rearing Practices in Pre-European Times. Te Kahui Mana Ririki. https://www.manamokopuna.org.nz/documents/131/Traditional-Maori-parenting.pdf
  14. Ali, S. A. (2021). Aqiqah. Banglapedia, Asiatic Society of Bangladesh. https://en.banglapedia.org/index.php/Aqiqah